Ngày 27/10/2025, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 99/2025/TT-BTC (“Thông tư 99”) hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, thay thế Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính về chế độ kế toán doanh nghiệp và các thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 200; và Thông tư 195/2012/TT-BTC ngày 15/11/2012 hướng dẫn kế toán cho đơn vị chủ đầu tư.
Thông tư này áp dụng cho tất cả các doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực kinh tế tại Việt Nam, bao gồm các công ty mẹ, tổng công ty, các đơn vị trực thuộc, nhằm đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật về kế toán và quản lý.
Sau đây là một số điểm mới đáng chú ý của Thông tư 99 so với Thông tư 200:
Thay đổi tài khoản kế toán
- Đổi tên một số tài khoản: 155 – Sản phẩm (trước “Thành phẩm”); 242 – Chi phí chờ phân bổ (trước “Chi phí trả trước”); 419 – Cổ phiếu mua lại của chính mình (trước “Cổ phiếu quỹ”)…
- Bổ sung thêm một số tài khoản: 215 – Tài sản sinh học; 332 – Phải trả cổ tức, lợi nhuận; 82112 – Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định về thuế tối thiểu toàn cầu…
- Loại bỏ một số tài khoản kế toán: 441 – Nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản; 461 – Nguồn kinh phí sự nghiệp; 466 – Nguồn kinh phí đã hình thành TSCĐ…
Thay đổi trên Báo cáo tài chính
- Đổi tên “Bảng cân đối kế toán” thành “Báo cáo tình hình tài chính”
- Các chỉ tiêu mới trên Báo cáo tình hình tài chính (và thay đổi mã số một số chỉ tiêu):
– Tài sản sinh học (Ngắn hạn – mã số 150, Dài hạn – mã số 230), chi tiết theo: Súc vật nuôi cho sản phẩm định kỳ, Cây trồng theo mùa vụ hoặc lấy sản phẩm một lần, Dự phòng tổn thất tài sản sinh học
– Dự phòng đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn ngắn hạn (mã số 124), Đầu tư ngắn hạn khác (mã số 125), Dự phòng tổn thất các khoản đầu tư ngắn hạn khác (mã số 126)
– Phải trả cổ tức, lợi nhuận (mã số 313)
– Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước dài hạn (mã số 333)
…
- Một số chỉ tiêu bị loại bỏ khỏi Báo cáo tình hình tài chính: Phải thu về cho vay, Nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản, nguồn kinh phí và quỹ khác…
- Bổ sung chỉ tiêu: “Lãi/lỗ của hoạt động bán, thanh lý bất động sản đầu tư” (mã số 21) trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.
Bổ sung quy định về quy chế quản trị
Bổ sung quy định về việc doanh nghiệp phải tự xây dựng quy chế quản trị nội bộ để phân định rõ trách nhiệm nhằm đảm bảo mọi giao dịch đều tuân thủ pháp luật.
Bổ sung quy định mới về chuyển đổi BCTC
Theo đó, khi chuyển đổi Báo cáo tài chính được lập bằng ngoại tệ sang Đồng Việt Nam, doanh nghiệp phải quy đổi các chỉ tiêu của Báo cáo tài chính theo nguyên tắc sau:
- Tài sản và nợ phải trả: theo tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch.
- Vốn chủ sở hữu (vốn góp của chủ sở hữu, thặng dư vốn, …): tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày góp vốn;
- Chênh lệch đánh giá lại tài sản: theo tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày đánh giá;
- Các khoản mục thuộc Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và Báo cáo lưu chuyển tiền tệ: theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm phát sinh giao dịch. Trường hợp tỷ giá bình quân kỳ kế toán xấp xỉ với tỷ giá thực tế tại thời điểm phát sinh giao dịch (chênh lệch không vượt quá biên độ) thì có thể áp dụng theo tỷ giá bình quân kỳ kế toán (nếu lựa chọn)…
Một số nguyên tắc kế toán
- Khi ghi Có TK Phải thu hoặc Nợ TK Phải trả, cho phép kế toán lựa chọn giữa tỷ giá giao dịch thực tế hoặc tỷ giá ghi sổ.
- Nguyên tắc đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ: Đánh giá lại số dư tất cả các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ theo tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán (riêng số dư các khoản tiền gửi không kỳ hạn bằng ngoại tệ, phải đánh giá lại theo tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp mở tài khoản tiền gửi; không thực hiện đánh giá lại đối với một phần hoặc toàn bộ giá trị nợ phải thu có gốc ngoại tệ đã được trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi).
- Bổ sung nguyên tắc vốn hóa chi phí xây dựng cơ bản dở dang: Chỉ những chi phí liên quan trực tiếp đến hoạt động đầu tư XDCB TSCĐ, BĐSĐT (là những chi phí cần thiết và không thể tránh được khi thực hiện hoạt động đầu tư XDCB) và quá trình đầu tư xây dựng tài sản dở dang không bị gián đoạn một cách bất thường do chậm triển khai hoặc chậm tiến độ so với thời gian xây dựng dự kiến,… mới được vốn hóa vào giá trị của TSCĐ, BĐSĐT…; không vốn hóa các khoản chênh lệch tỷ giá hối đoái vào giá trị tài sản dở dang.
Trên đây là một số điểm mới của Thông tư 99. Để đảm bảo tuân thủ, Quý vị cần tham khảo toàn văn thông tư.
Thông tư 99/2025/TT-BTC chính thức được áp dụng kể từ ngày 01/01/2026.
